Su Diep Duc Me La Vang

SÖÙ ÑIEÄÂP ÑÖÙC MEÏ LA VANG

ÑHY Ph. X. Nguyeãn Vaên Thuaän

Döïa vaøo nhöõng döõ kieän ñöôïc rao truyeàn veà Ñöùc Meï ñaõ hieän ra caùch ñaây 200 naêm taïi vuøng röøng nuùi heûo laùnh La Vang, nôi aån laùnh cuûa nhöõng ngöôøi Coâng giaùo Vieät Nam ñang "chòu khoán naïn vì Ñaïo ngay", döïa vaøo nhöõng lôøi kinh cuûa oâng baø ta ngaøy xöa caàu nguyeän cuøng Ñöùc Meï La Vang, vaø caùch oâng baø ta hieåu bieát vaø soáng söù ñieäp aáy, vaø ñeå môøi goïi ngöôøi Vieät Nam Coâng giaùo hoâm nay tích cöïc thaùnh hoùa baûn thaân, phuïc vuï Xaõ hoäi vaø Giaùo hoäi, toâi xin giôùi thieäu baûn kinh caàu nguyeän cuøng Ñöùc Meï La Vang, vaø toùm löôïc möôøi Söù ñieäp cuûa Me.ï

1. Bí quyeát caàu nguyeän
Khi chuùng ta chaïy ñeán cuøng Ñöùc Meï, vieäc tröôùc tieân Ñöùc Meï daïy laø haõy ñeán ñaây caàu nguyeän.
Cha oâng chuùng ta trong nhöõng ngaøy chòu baét bôù, ñaõ cuøng nhau caàu nguyeän, keát hieäp lieân læ vôùi Chuùa; vaø trong baàu khí caàu nguyeän ñoù, Ñöùc Meï ñaõ ñeán caàu nguyeän vôùi hoï, khích leä hoï.
Trong kinh caàu nguyeän vôùi Ñöùc Meï La Vang, cha oâng chuùng ta ñaõ ñoïc:
"Cho con moät daï kính tin
Kính thôø moät Chuùa heát tình thaûo ngay…
Naày con quyø goái cuùi ñaàu
Tröôùc baøn thôø Meï xieát bao öôùc nguyeàn."
Nguy hieåm lôùn nhaát laø chuùng ta queân caàu nguyeän, ñoâi khi vì quaù ham hoaït ñoäng, hoaëc vì quaù lo vaän ñoäng, möu moâ quyeàn theá…
Caàu nguyeän laø theå hieän cuoäc soáng Thieân Chuùa Ba Ngoâi ban cho chuùng ta trong pheùp röûa toäi; caàu nguyeän laø nuoâi döôõng loøng yeâu thöông ngöôøi beân caïnh mình.
Caàu nguyeän ñaït ñeán möùc ñoä khi tham döï Thaùnh theå; taát caû chuùng ta cuøng Meï Maria daâng Chuùa Gieâsu leân Thieân Chuùa ñeå ñöôïc gaëp gôõ Chuùa Cha, gaëp gôõ coäng ñoaøn con ngöôøi trong söï soáng Chuùa Thaùnh Thaàn.
Naêm 1961, khi nhaø thôø La Vang ñöôïc naâng leân baäc Vöông Cung Thaùnh Ñöôøng, beà treân giaùo phaän Hueá ñaõ toå chöùc chaàu Mình Thaùnh suoát ngaøy taïi Trung Taâm Thaùnh Maãu La Vang. Trung Taâm Thaùnh Maãu La Vang tröôùc heát laø Trung taâm caàu nguyeän. Caàu nguyeän laø nguoàn söùc maïnh maõnh lieät nhaát treân traàn gian naøy, ñöa chuùng ta ñeán gaàn beân Chuùa, noái keát chuùng ta vôùi moïi ngöôøi.
Chuyeân taâm caàu nguyeän, tham döï caùc pheùp bí tích ñoù laø Söù ñieäp ñaàu tieân cuûa Meï La Vang.
Caàu nguyeän – ngheà cuûa toâi
Hoaït ñoäng khoâng caàu nguyeän laø voâ ích tröôùc maët Chuùa. Maùy moùc töï ñoäng coù theå laøm hôn con.
- Thöù nhaát caàu nguyeän, thöù hai hy sinh, thöù ba môùi ñeán hoaït ñoäng.
- Con haõy caàu nguyeän luoân baát cöù ôû ñaâu. Chuùa Gieâsu ñaõ noùi: "Haõy caàu nguyeän khoâng ngöøng."
- Chuùa daïy ñoïc kinh ñeå giuùp con caàu nguyeän, nhöng vieâc chính laø gaëp gôõ, noùi chuyeän giöõa Cha vaø con: "Khi con caàu nguyeän ñöøng lo phaûi noùi gì! Haõy vaøo phoøng ñoùng kín cöûa, caàu nguyeän vôùi Cha cuûa con caùch kín ñaùo, vaø Cha con thaáy moïi söï seõ nghe lôøi con." Khoâng caàn hình thöùc, chæ caàn taâm tình phuï töû.
- Con tìm baïn ñeå an uûi, naâng ñôõ con khoûi coâ ñôn. Sao con khoâng tìm ngöôøi baïn khoâng bao giôø phaûn boäi con, vaø coù theå ôû vôùi con lieân læ baát cöù luùc naøo?
- Con ngaïc nhieân vì sao nhieàu ngöôøi maát ôn Chuùa goïi, maát ñöùc tin, phaûn boäi Hoäi Thaùnh? Trong bao nhieâu lyù do, luoân luoân coù moät lyù do chính hoï boû caàu nguyeän töø laâu.
- "Ngöôøi ta soáng khoâng chæ nhôø baùnh, maø coøn nhôø Lôøi Chuùa:" Thaùnh Theå, Thaùnh Kinh, Thaùnh Nguyeän. Neáu khoâng con khoâng coù söï soáng Thaàn Linh.
(Ñöôøng Hy Voïng, trích chöông 7 – Caàu Nguyeän)

2. Tinh thaàn thôø aáu
Ñöùc Gioan Phaoloâ II ñaõ tuyeân boá Thaùnh Nöõ Teâreâsa Haøi Ñoàng Gieâsu laø tieán só Hoäi Thaùnh vì linh ñaïo tinh thaàn thô aáu raát ñöôïc meán moä trong thôøi ñaïi naøy. Linh ñaïo ñoù thaám nhuaàn cuoäc soáng ñaïo cuûa cha oâng chuùng ta, ñaëc bieät trong nhöõng ngaøy thaùng gaëp thöû thaùch:
"Laïy ôn Ñöùc Meï La Vang
Xin nghe con moïn thôû than maáy lôøi."
Soáng tinh thaàn khieâm toán ñeå nhaän bieát Thieân Chuùa laø Chuùa vaø laø Cha cuûa mình. Meï Maria laø göông maãu veà tinh thaàn khieâm haï naøy:
"Vaâng, toâi ñaây laø nöõ tì cuûa Chuùa, xin vaâng… (Luca 1,38)"
"Phaän nöõ tì heøn moïn Ngöôøi ñoaùi thöông nhìn toâi (Luca 1,38)"
Vaø Chuùa Kitoâ ñaõ khoâng laøm gì khaùc ngoaøi vieäc thöïc hieän yù Cha Ngaøi; Ngaøi daïy doã chuùng ta:
"Ai khoâng ñoùn nhaän nöôùc Thieân Chuùa nhö moät treû em,
thì chaúng ñöôïc vaøo" (Luca 18,17)

Ñieàu kieän vaøo nöôùc trôøi: trôû neân nhö treû thô
- Ngöôøi moà coâi ñöôïc sung tuùc phuù quyù laø ngöôøi haïnh phuùc, nhöng khoâng phaûi laø ngöôøi con haïnh phuùc. Ngheøo khoù maáy maø coù cha yeâu, meï meán laø ngöôøi con haïnh phuùc. Con coù yù thöùc con laø ñöùa con voâ cuøng haïnh phuùc vì laøm con Chuùa Cha, con Meï Maria khoâng?
- Beù con laàm laãn bao nhieâu laàn, cha meï cöù thöông vaø bieát ñöùa beù khoâng coù loøng xaáu. Noù doác loøng maõi maø sa ngaõ maõi. Khoâng heà gì! Mieãn laø em thieän chí. Maëc duø cha meï bieát noù yeáu ñuoái chöa ñoåi ñöôïc. "Con ñöøng daïi nöõa nghe con!" – "Coù" – "Trieäu laàn khoâng?" – "Coù". Chuùa chæ caàn thieän chí cuûa con. Ôn Chuùa seõ giuùp con.
- Con meät moûi, con caàm trí laâu khoâng ñöôïc, con chaùn naûn. Mieãn con yeâu meán Chuùa laø ñuû. Moät ñöùa beù chôi tröôùc maët cha meï, ngoài treân chaân cha meï, hay nhìn cha meï, hoaëc nguû ngon laønh, cha meï cuõng sung söôùng naâng niu noù.
- Taâm hoàn treû thô ôû ñaây khoâng phaûi laø thô ngaây. Nhöng laø yeâu thöông khoâng giôùi haïn, phoù thaùc cho cha meï taát caû, cha meï baûo gì, laøm taát caû, theo cha meï, boû taát caû, tin töôûng cha meï hôn taát caû. Huøng duõng, vöõng vaøng, xöùng ñaïo laøm con cuûa ngöôøi Kitoâ höõu.
- Nhöõng coâng taùc lôùn lao nhaát cuûa con naøo ñaùng gì ñoái vôùi Chuùa toaøn naêng, theá maø caû nhöõng vieäc nhoû moïn nhaát cuûa con cuõng coù theå laø nhöõng kyø quan, vì Chuùa thaáy loøng con. Chuùa yeâu thöông con, nhö loøng cha meï haïnh phuùc khi thaáy ñöùa beù böôùc moät böôùc, baäp beï moät tieáng.
- Nghe noùi phoù thaùc taát caû trong tay Chuùa, con ñöøng lo sôï. Khoâng khoù ñaâu! Maëc duø con khoâng bieát Chuùa Kitoâ ñöa con ñi ñaâu, Ngaøi daønh nhöõng gì baát ngôø cho con, chæ tin Chuùa laø Cha cuûa con, chöøng aáy ñuû roài.
(Ñöôøng Hy Voïng, trích chöông 30 – Ñöùa con haïnh phuùc)
3. Maàu nhieäm Thaùnh Giaù
Ñöùc Meï La Vang daïy oâng baø ta: "Caùc con haõy vui loøng chòu gian khoå."
Ngöôøi Kitoâ höõu chuùng ta coù moät ngoïn côø, moät huy hieäu, vaø hôn theá nöõa coù söùc maïnh ban ôn cöùu ñoä, ñoù laø Thaùnh Giaù Chuùa Gieâsu Kitoâ.
Khoå ñau gaén lieàn vôùi cuoäc soáng con ngöôøi: khoå vì ñoùi, khaùt, ñau yeáu, thao thöùc, sôï haõi, xao xuyeán, vì thieáu töï do, chòu ñöïng baát coâng, bò nhuïc maï vaø toät cuøng laø khoå vì ñoái dieän vôùi caùi cheát.
Thaùnh Giaù, khoå ñau cuûa Chuùa chuyeån khoå ñau con ngöôøi chuùng ta trôû neân söùc maïnh thaàn thaùnh, Thaùnh giaù laø nguoàn hy voïng ñoäc nhaát cuûa chuùng ta. Vì khoå naïn giaén lieàn vôùi Phuïc Sinh – do ñoù ngöôøi coâng giaùo khoâng bao giôø maát hy voïng.
Meï ôû döôùi chaân Thaùnh giaù, Meï ôû beân caïnh cha oâng chuùng ta trong nhöõng ngaøy baét bôù caùch ñaây 200 naêm taïi La vang, Meï ñem Chuùa laïi cho chuùng ta trong cuoäc ñôøi vaùt vaû cuûa Keû Löõ Haønh Treân Ñöôøng Hy Voïng.
Traùnh gian khoå, con ñöøng mong laøm thaùnh.
- Baõo toá vaät ngaõ caây coái, beû gaãy caønh khoâ, caønh saâu. Nhöng khoâng theå nhoå ñöôïc caây Thaùnh giaù ñaõ caém vaøo loøng ñaát. Ñöøng tieác nhöõng caønh kia, duø khoâng gioù cuõng gaãy, khoâng gaãy cuõng phaûi chaët vì noù laøm haïi.
- Chuùa Gieâsu ñeán ñaâu cuõng coù moät soá ngöôøi soáng cheát cho Ngöôøi. Sao con muoán moïi ngöôøi yeâu con? Sao nao nuùng khi coù ngöôøi gheùt con?
- Trong côn töû naïn, Chuùa ñem theo nhöõng toâng ñoà Ngaøi yeâu thöông rieâng: Pheâroâ, Gioan, Giacoâbeâ.
Con sôï Chuùa thöông khoâng?
* Trong gian khoå coù ñieàu con neân traùnh.
- Ñöøng ñieàu tra "taïi ai"? haõy caùm ôn duïng cuï naøo ñoù Chuùa duøng thaùnh hoùa con.
- Ñöøng than thôû vôùi baùt cöù ai. Chuùa Thaùnh Theå, Ñöùc Meï laø nôi con taâm söï tröôùc heát.
- Khi ñaõ qua, ñöøng nhaéc laïi vaø traùch moùc haän thuø. Boû queân ñi, khoâng nhaéc laïi bao giôø vaø noùi: Alleluia!
- Ñau khoå nhaát laø do nhöõng ngöôøi phaûi thoâng caûm vaø coù phaän söï beânh vöïc con gaây neân. Haõy hieäp vôùi Chuùa Gieâsu chòu ñoùng ñinh vaø bò boû rôi treân Thaùnh Giaù: "Laïy Cha, sao Cha boû con!"
- Con phaûn ñoái: "Baát coâng!" – loøng con töùc toái tröôùc vieäc xaûy ñeán gaây khoå taâm cho con. Haõy nghó laïi xem: Chuùa Gieâsu ñaõ laøm gì neân toäi maø phaûi chòu ñoùng dinh? Nhö theá coù coâng bình khoâng?
- Hoa hoàng, hoa hueä raát thôm, röïc rôõ, bao laâu phaân tro maàu môõ bieán thaønh höông saéc. Vieäc toâng ñoà cuõng tieán maïnh khi gian khoå ñöôïc ñoåi thaønh yeâu thöông.
(Ñöôøng Hy Voïng,
trích chöông 29 – Gian Khoå)
4. Hoaøn toaøn cuûa Meï
"Hoaøn toaøn cuûa Meï" laø khaåu hieäu cuûa Ñöùc Gioan Phaoloâ II. Khaåu hieäu ñoù ñaõ höôùng daãn taát caû sinh hoaït toâng ñoà muïc vuï cuûa ñôøi Ngaøi. Ngaøi laø Giaùo Hoaøng cuûa Ñöùc Meï. Ñöùc Meï ñaõ söû duïng Ngaøi laøm bao nhieâu vieäc laï luøng cho Hoäi Thaùnh vaø nhaân loaïi trong 20 naên nay. Ngaøi ñaõ choïn khaåu hieäu naøy theo tinh thaàn cuûa Thaùn Maximilanoâ Kolbe: "Hoaøn toaøn tuyeät ñoái, voâ ñieàu kieän ñoái vôùi Ñöùc Meï."
"Raøy con daâng taám loøng naày
Moïi nieàm meán Meï töø raøy veà sau."
OÂng Thoaøn vaø 30 giaùo daân bò baét xin ñöôïc ñöa ñeán xöû vaø ñöôïc cheát treân neàn nhaø thôø Ñöùc Meï vöøa bò ñoát chaùy. Ñöùc tin cuûa hoï ñi ñoâi vôùi loøng meán Ñöùc Meï.
"Loøng con raøy chæ öôùc ao.
Cheát trong tay Meï phöôùc naøo lôùn hôn."
Laøm Kitoâ höõu, chuùng ta laø chi theå cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ. Thieân Chuùa ñaõ choïn Meï ñeå cöu mang Chuùa Gieâsu Kitoâ, laøm Meï nuoâi naáng daïy doã Chuùa luùc aáu thô, böôùc ñi theo Chuùa trong söù maïng rao giaûng coâng khai vaø ôû cuøng Chuùa beân caïnh Thaùnh Giaù, cuõng nhö luùc Chuùa Gieâsu soáng laïi.
Cha oâng chuùng ta ñaõ choïn Meï Maria laøm Meï mình trong suoát cuoäc ñôøi soáng ñaïo. Chuùng ta hoâm nay nghe laïi lôøi cuûa thieân thaàn noùi vôùi Thaùnh Giuse:
"Ngöôi ñöøng sôï nhaän Maria. Ñaáng ñöôïc sinh ra töø coâ aáy laø do Chuùa Thaùnh Thaàn" (Mt. 1,20). Chuùng ta caàn ôû vôùi Meï ñeå cuoäc soáng ñöùc tin Kitoâ giaùo ñöôïc lôùn leân, ñi vaøo cuoäc soáng cuï theå, yeâu thöông phuïc vuï con ngöôøi xaõ hoäi nhö Chuùa ñaõ hieán cuoäc soáng Ngaøi vì yeâu thöông.
Meï ngheøo khoù, nhöng Meï ban cho ta
kho taøng troïng nhaát: Chính Chuùa Gieâsu.
- Khoâng coù Meï, duø moïi ngöôøi lo laéng baûo ñaûm ñeán ñaâu em beù cuõng khoâng ñi theo. Nhöng ñi vôùi Meï, baêng röøng, vöôït suoái, ñoùi reùt, em vaãn ñi.
Trong cuoäc chieán bao nhieâu baø meï cheát roài, con vaãn la leát naèm moät beân. Treân ñöôøng hy voïng, con naém tay Meï Maria, coù Meï, ñaõ cho con roài, con khoâng coâ ñôn, Meï laø "Nguoàn soáng, laø nguoàn an vui, laø hy voïng cuûa chuùng con."
- Ñöùa con coù beänh taät, xaáu xí, ngöôøi Meï vaãn thöông yeâu. Duø con nguoäi laïnh, toäi loãi, phaûn boäi, con haõy phoù mình treân tay Meï. "Chuùa Gieâsu troái: "Ñaây laø Meï con!" Nôõ naøo Meï boû con.
- Muoán bieát Meï con toát ñeïp chöøng naøo, con haõy nhôù Meï laø Meï Chuùa Ngoâi Hai, cao caû, toaøn naêng. Phuùc cho con chöøng naøo vì Ngaøi cuõng laø Meï cuûa con. Neáu khoâng phaûi Chuùa Gieâsu noùi, con khoâng theå hieåu ñöôïc.
- Nhìn Meï Maria, laøm nhö Meï Maria, con seõ neân thaùnh.
- Maáy lôøi vaén taét dieãn taû cuoäc ñôøi Meï con. Vôùi taâm tình thaùnh thieän, haõy ghi vaøo loøng maø suy nieäm vaø baét chöôùc:
"Naøy laø toâi taù": Ecce
"Con xin vaâng": Fiat
"Linh hoàn con ngôïi khen Chuùa": Magnificat.
- Chuoãi Maân Coâi laø daây raøng buoäc con vôùi Meï, laø cuoán phim kyû nieäm, con ñöôøng hy voïng cuûa meï: aâu yeám nhö Beâ Lem, khaéc khoaûi nhö Ai caäp, traàm laëng nhö Nazareth, lao ñoäng nhö xöôûng moäc, soát saéng nhö ñeàn thôø, caûm ñoäng luùc Chuùa giaûng, ñaâu khoå beân Thaùnh Giaù, vui möøng luùc phuïc sinh, toâng ñoà beân thaùnh Gioan. Toùm taét laïi, Chuùa soáng trong Meï, Meï trong Chuùa, hai cuoäc ñôøi chæ laø moät. Ñöøng boû chuoãi Maân Coâi Meï ñaõ trao vaø nhaén nhuû con soáng nhö Meï, vôùi Meï, nhôø Meï, trong Meï.
- Khoâng quøa gì quyù baèng quaø maø loøng Meï Maria taëng chuùng ta: Chuùa Gieâsu, moùn quaø quyù nhaát. Chính loøng Ñöùc Meï cuõng quyù nhaát vì "Gieâsu con loøng baø".
- Meï Maria khoâng chæ nhìn Chuùa Gieâsu, Meï nhìn Isave, nhìn Gioan, nhìn ñoâi taân hoân ôû Cana…
Con haõy coù caùi nhìn cuûa Meï: Nhìn Chuùa, nhìn ngöôøi.
(Ñöôøng Hy Voïng,
trích chöông 35 – Ñöùc Meï Maria)

5. Phuïc vuï ngöôøi ngheøo
Chuùa Gieâsu ñaõ noùi: "Thaùnh Thaàn Chuùa ngöï treân toâi, sai toâi rao giaûng Tin Möøng cho ngöôøi ngheøo khoå".
Ñöùc Meï ñaõ ñeán vôùi oâng baø ta, nhöõng ngöôøi ngheøo khoå nhaát, khoâng caàn nhaø cöûa, khoâng cuûa caûi, chaïy vaøo LaVang:
"Nhöõng ngöôøi ngheøo khoå taät nguyeàn
Caàu lieàn ñaëng ñaõ, xin lieàn ñaëng vui."
Meï Maria ñaõ hieän ra ñeå an uûi nhöõng ngöôøi gaëp côn thöû thaùch, khoán ñoán, tò naïn taïi La Vang caùch ñaây 200 naêm, nhö Meï ñaõ töøng xin Chuùa Gieâsu, con Meï, giuùp cho gia ñình môû tieäc cöôùi Cana ñang thieáu röôïu. Meï ñaõ tieáp ñoùn nhöõng muïc ñoàng ngheøo khoå ñeán laïy Chuùa môùi sinh ra taïi Belem. Meï vöøa hay tin chò hoï laø baø Elizabeth vaøo tuoåi giaø, ñang gaëp buoåi khoù khaên vì vöøa coù thai, lieàn caáp toác leân ñöôøng giuùp ñôõ…
Chuùa Gieâsu, con Meï, ñaõ tìm ñeán nhöõng ngöôøi beänh taät, khoå ñau ñeå chöõa laønh, an uûi; ñaõ saùt caùnh vôùi nhöõng ngöôøi coù cuoäc soáng tinh thaàn ngheøo khoå, nhöõng ngöôøi bò xaõ hoäi leân aùn ñeå cöùu vôùt, beânh vöïc, vaø giuùp thoaùt caûnh ngheøo ñoùi.
Meï La Vang laø Meï cuûa nhuõng ngöôøi tuùng thieáu, taät nguyeàn, laø ngöôøi Meï daãn ñaøn con Kitoâ höõu Vieät Nam ñaïi ñoä thöïc thi lieân ñôùi, phuïc vuï ngöôøi ngheøo.
Nguy cô lôùn, neáu Giaùo Hoäi ñöùng veà phía quyeàn theá giaøu sang, xa rôøi ngöôøi ngheøo khoå bò aùp böùc.
Chuùa laø gia nghieäp, chöa ñuû cho con sao?
- "Ngheøo nôi con ôû, ngheøo trong aùo con maëc, ngheøo trong ñoà con aên, ngheøo trong ñoà con duøng, ngheøo trong vieäc con laøm" (Cha Chevier).
- Duøng cuûa caûi caùch quaûng ñaïi, troïng cuûa caûi caùch teá nhò, xa cuûa caûi caùch anh huøng.
Vì khoâng phaûi con, chính laø cuûa Chuùa trao cho con söû duïng, cuûa ngöôøi ngheøo.
- Thanh baàn ghen gheùt, thanh baàn chæ trích, thanh baàn uaát haän, khoâng phaûi laø thanh baàn Phuùc Aâm.
- "Hoäi Thaùnh cuûa ngöôøi ngheøo" khoâng phaûi ñeå laøm cho daân chuùng ngheøo maõi, nhöng vôùi noã löïc thaêng tieán cuoäc ñôøi cuûa daân chuùng veà moïi phöông dieän.
- Khoù ngheøo khoâng phaûi laø khoâng coù cuûa, ñoù laø khoán khoå, thieáu thoán.
Khoù ngheøo tröôùc tieân laø taäp duøng cuûa cho ñuùng. Moät coác caø pheâ, moät coác bia? Nhöng cuõng laø moät coác moà hoâi, moät coác nöôùc maét, moät coác maùu ñoåi laáy noù. Moät khoùi thuoác, nhöng cuõng laø moät hôi thôû hoån heån cuûa ngöôøi lao ñoäng voâ danh.
(Ñöôøng Hy Voïng,
trích chöông 17 – Thanh baàn)

6. Xaây döïng Giaùo Hoäi
Ñöùc Meï nhaén nhuû oâng baø chuùng ta taïi La Vang "Haõy xaây döïng moät Thaùnh Ñöôøng". Thaùnh ñöôøng ôû ñaây coù nghóa laø Giaùo Hoäi. Chuùa Gieâsu cuõng baûo Thaùnh Phaxicoâ Assisi: "Haõy ñi xaây döïng Thaùnh Ñöôøng".
Meï laø Meï Giaùo Hoäi, vì Meï ñaõ sinh ra Chuùa Gieâsu Kitoâ, laø ñaàu maø Giaùo Hoäi laø chi theå, Meï ñaõ ñöôïc Chuùa Gieâsu treân Thaùnh Giaù phoù thaùc ñeå lo laéng cho moân ñeä cuûa Ngaøi.
Khi con caùi Vieät Nam, vì ñöùc tin vaøo con Meï maø gaëp phaûi caûnh khoán ñoán, Meï ñaõ ñeán uûi an. Meï ñaõ laøm cho La Vang thaønh nôi tuï hoïp nhöõng ngöôøi con cuûa Giaùo Hoäi Vieät Nam, tuï hoïp ñeå toâi luyeän laïi cuoäc soáng ñöùc tin, thöïc thi caùc ôn ích cuûa Pheùp Röûa Toäi, nhaéc nhôû nhau boån phaän laøm neân Giaùo Hoäi, canh taân cuoäc soáng coäng ñoàng, phuïc vuï ngöôøi ngheøo khoå.
Haõy trôû neân "nhöõng vieân gaïch soáng ñoäng" cuûa moät Giaùo Hoäi luoân tin töôûng vaøo Ñöùc Kitoâ vaø ñöôïc thuùc ñaåy bôûi aân suûng nôi Meï Maria vaø Thaùnh caû Pheâroâ, moät Giaùo Hoäi luoân caàu nguyeän vaø tìm kieám nhöõng daáu chæ cuûa thôøi ñaïi vaø öu tieân phuïc vuï ngöôøi ngheøo khoå.
Hoäi Thaùnh
- Moät thaân theå: Hoäi Thaùnh; moät laõnh tuï: Ñöùc Thaùnh Cha; moät nguyeän voïng: Moïi ngöôøi neân moät.
- "Pheâroâ, con laø ñaù, Ta xaây Hoäi Thaùnh Ta treân ñaù naøy, vaø cöûa hoûa nguïc môû tung khoâng thaéng noåi!" hai möôi theá kyû qua, bao nhieâu thaêng traàm, bao nhieâu bieán ñoäng, noäi coâng ngoaïi kích, laém giai ñoaïn ñeán möùc tuyeät voïng, nhöng "Hoäi Thaùnh Chuùa" khoâng phaûi hoäi cuûa loaøi ngöôøi.
- Ñöøng ngaïc nhieân khi ngöôøi ta phaù Hoäi Thaùnh, vì ñoù laø nhieäm theå Chuùa Kitoâ; hoï tieáp tuïc gieát Chuùa Kitoâ; khoâng gieát Chuùa Kitoâ ñöôïc nöõa; ngöôøi ta phaù Hoäi Thaùnh.
- Nhieàu ngöôøi cheâ caùch toå chöùc cuûa Giaùo trieàu La Maõ. Toâi ñoàng yù raèng Giaùo Trieàu La Maõ khoâng troïn laønh, nhöng toâi xi hoï xem thöû, chính nöôùc hoï coù hoaøn haûo hôn khoâng? Hôn theá, coøn phaûi phaân bieät, Giaùo Trieàu laø moät cô quan, khoâng phaûi laø Hoäi Thaùnh.
- Coù ngöôøi heã nghe noùi ñeán Hoäi Thaùnh, laø chæ trích Giaùo Trieàu uø lì, nhaø thôø toán tieàn, nghi thöùc röôøm raø… Hoäi Thaùnh ñaâu phaûi Giaùo Trieàu, nhaø thôø, nghi thöùc, hieåu nhö theá laø sai laïc quaù! Hoäi Thaùnh laø toaøn theå daân Chuùa, ñang tieán veà nöôùc Trôøi.
- Ñöøng noùi Hoäi Thaùnh ñaõ canh taân roài, phaûi noùi, Hoäi Thaùnh lieân læ canh taân.
- Hoäi Thaùnh ñöôïc sanh ra treân Thaùnh Giaù, Hoäi Thaùnh lôùn leân baèng tieáp tuïc thöông khoù Chuùa Gieâsu ñeán taän theá. Con laàm laïc, neáu tin vaøo tieàn baïc, ngoaïi giao, quyeàn theá, vaän ñoäng…
- Coù thöù Coâng Giaùo vuï lôïi, coù thöù coâng giaùo lyù lòch, coù thöù coâng giaùo xu thôøi, coù thöù coâng giaùo danh döï. Chuùa chæ chaáp nhaän haïng "Coâng Giaùo traêm phaàn traêm," "Coâng Giaùo voâ ñieàu kieän," "Hoï ñaõ boû moïi söï vaø theo Ngöôøi."
- Trong Hoäi Thaùnh moïi ngöôøi ñöôïc môøi goïi vaø coù boån phaän neân Thaùnh. Neáu con khoâng soáng thaùnh thieän, con ñöøng leân maët canh taân Hoäi Thaùnh. "Khoâng ai coù Thaùnh Thaàn maø choáng laïi Ñöùc Kitoâ."
- Hoäi Thaùnh cuûa giôùi treû, Hoäi Thaùnh cuûa giôùi giaø, Hoäi Thaùnh cuûa trí thöùc, Hoäi Thaùnh cuûa lao ñoäng. Hoäi Thaùnh cuûa ngöôøi ngheøo, Hoäi Thaùnh cuûa ngöôøi giaøu, Hoäi Thaùnh cuûa da vaøng, Hoäi Thaùnh cuûa da ñen. Hoäi Thaùnh cuûa phuï nöõ, Hoäi Thaùnh cuûa nam giôùi, Hoäi Thaùnh cuûa taát caû, Hoäi Thaùnh chaáp thuaän taát caû, Hoäi Thaùnh khoâng kyø thò ai. Kyø thò vaø chia reõ khoâng coù choã trong Hoäi Thaùnh.
(Ñöôøng Hy Voïng,
trích chöông 12 – Hoäi Thaùnh)

7. Thaùnh hoùa gia ñình
OÂâng baø ta caàu nguyeän:
"Laïi xin Ñöùc Meï xuoáng ôn
Giöõ gìn cha meï nhaø con yeân haøn.
Xin cho nöôùc trò daân an."
Meï coù moät gia ñình, goïi laø gia ñình thaùnh, vì ôû nôi toå aám Nazareth, thaùnh Giuse, Ñöùc Meï vaø Chuùa Gieâsu ñaõ bieán khung caûnh soáng cuûa mình laøm nôi cö nguï cuûa tình yeâu Thieân Chuùa Ba Ngoâi.
Ba möôi giaùo daân nam nöõ giaø treû, cuõng hy sinh maïng soáng treân neàn nhaø thôø La Vang, laø chöùng nhaân cuoäc soáng gia ñình thaùnh thieän cuûa oâng baø ta.
Ngaøy nay, khuûng hoaûng gia ñình khoâng phaûi laø vieäc cuûa nöôùc naøo, xöù naøo khaùc, nhöng ñi vaøo xaõ hoäi Vieät Nam chuùng ta.
Gia ñình laø thaùch ñoá lôùn lao nhaát cuûa thôøi ñaïi chuùng ta. Chuùng ta haõy bieán gia ñình trôû neân maùi aám cuûa nguyeän caàu, vaø tình thöông ôû ñoù Meï Maria laø maãu möïc vaø laø keû trung gian. Gia ñình chuùng ta phaûi laø caùi noâi söï soáng vaø tình yeâu ñöôïc nuoâi döôõng, thaêng tieán vaø aáp uû.
"Xin cho nöôùc trò daân an."
Toå quoác laø ñaïi gia ñình. Boán chöõ "Nöôùc trò daân an" dieãn taû quaù ñaày ñuû. Neáu khoâng coù chính phuû toát, khoâng phaùt trieån, khoâng coù coâng bình thì laøm sao daân an ñöôïc!
Meï La Vang, Meï ñaõ ñöa Chuùa Kitoâ con Meï, vaøo daân nöôùc chuùng ta. Noi göông Meï, moãi moät Kitoâ höõu taän taâm yeâu thöông ñoàng bao mình, phaùt trieån vaên haùo daân toäc, ñoùng goùp söùc löïc cuûa mình, daán thaân phuïc vuï coâng ích ñeå thaêng tieán cuoäc soáng ngöôøi daân, taïo phuù cöôøng, thònh vöôïng, vaø an vui cho coäng ñoàng xöù sôû.
Nhieàu laàn Ñöùc Thaùnh Cha quaû quyeát: "Ngöôøi coâng giaùo Vieät Nam laø nhöõng coâng daân toát, chung söùc xaây döïng toå quoác." Ñöùc Hoàng Y R. Etchegaray giaûng: "Anh chò em haõy haõnh dieän laøm ngöôøi coâng giaùo, laøm ngöôøi Vieät Nam."
Gia ñình, teá baøo cuûa Hoäi Thaùnh
- Ñoâi baïn ñoái vôùi nhau, cuõng nhö ñoái vôùi con caùi, soáng taát caû tình yeâu cuûa Chuùa Gieâsu ñoái vôùi moïi ngöôøi.
- Tình yeâu hoân nhaân coù söùc ruùt töø quaû tim con ngöôøi taát caû can ñaûm, tin töôûng vaø quaûng ñaïi.
- Ñoøi hoûi bieán ñoåi maø khoâng yeâu thöông: laøm cho baïn mình baát maõn – yeâu thöông maø khoâng ñoøi hoûi bieán ñoåi: haï giaù baïn mình.
- Tình yeâu khoâng muø quaùng: thaáy yeáu ñuoái cuûa ngöôøi yeâu vaø coá gaéng gaùnh vaùc. Thaáy khaû naêng cuûa ngöôøi yeâu vaø teá nhò khôi daäy.
- Con haõy tin raèng: ñôøi soáng gia ñình coâng giaùo laø moät "loái tu ñöùc " rieâng bieät.
- Gia ñình laø teá baøo cuûa Hoäi Thaùnh, noùi caùch khaùc, laø moät Hoäi Thaùnh côõ nhoû (Ecclesiuncula) ôû ñoù Chuùa Gieâsu hieän dieän, sinh soáng, cheát, phuïc sinh caùch maàu nhieäm trong caùc chi theå.
(Ñöôøng Hy Voïng,
trích chöông 19 – Gia ñình)

Phaùt trieån
- Phaùt trieån khoâng phaûi laø chæ cho aên, cho maëc, cuõng khoâng phaûi chæ phaùt caày, phaùt cuoác, ñaøo gieáng ñaøo möông.
Phaùt trieån laø thaêng tieán con ngöôøi toaøn dieän, laøm cho hoï soáng "xöùng ngöôøi" hôn.
- Moùn quaø tuyeät haûo maø con coù theå taëng ngöôøi giuùp vieäc con khoâng phaûi laø chieác aùo ñeïp, ñoâi giaày toát, caùi ñoàng hoà quyù, nhöng laø Tình ngöôøi, tình anh em maø con aâm thaàm taëng cho hoï qua caùc cöû chæ nhoû nhaët suoát ngaøy.
- Ñaïi hoïa khoâng chæ laø ñoùi khaùt, khoán khoù cuûa caùc daân toäc ngheøo khoù. Ñaïi hoïa chính laø söï voâ yù thöùc cuûa caùc daân toäc noâ leä vaø boùc loät.
(Ñöôøng Hy Voïng,
trích chöông 25 – Phaùt Trieån)

Daán thaân
- Mùöùc ñoä daán thaân: "thí maïng" nhö Chuùa Gieâsu.
- Con ñöøng nghó daán thaân laø lao mình vao nhöõng hoaït ñoäng haêng say naùo nhieät. Con haõy hieåu nghóa daán thaân saâu hôn. "Theo göông Chuùa, yeâu thöông ñeán möùc ñoä queân mình hoaøn toaøn vì ngöôøi khaùc, ñeå hieäp nhaát vôùi keû khaùc, haàu hoï ñöôïc phong phuù vaø coâng vieäc Chuùa nôi hoï ñöôïc thaønh coâng."
- Con coù phaûi laø haïng ngöôøi Coâng Giaùo ngoan ñaïo, soáng quanh quaån trong phoøng thaùnh vaø con ñaõ hoùa neân "nöûa thaàn, nöûa thaùnh, nöûa ngöôøi" khoâng?
Haõy theo Chuùa Gieâsu? Thieân Chuùa thaät laø ngöôøi thaät ñeán vôùi traàn gian.
Xin con haõy "nhaäp tòch" laøm ngöôøi laïi.
- Chuùng ta duøng danh töø phaân bieät ñaïo vaø ñôøi, hoàn vaø xaùc, nhöng caùc yeáu toá aáy khoâng theå taùch rôøi nhau ñöôïc, noù boù keát laãn nhau trong loøng Con Chuùa: Chæ coù moät cuoäc soáng; chæ coù moät lòch söû; ñaïo, ñôøi, hoàn, xaùc ñeàu lieân heä moät thieát.
(Ñöôøng Hy Voïng,
trích chöông 26 – Daán Thaân)

8. Ñoaøn keát vaø Hieäp nhaát

Haõy soáng chuùc ngoân cuûa Chuùa Kitoâ: "Xin cho hoï neân moät " baèng caùch coå voõ coâng lyù, hoøa bình vaø phaùt trieån ñeå xaây döïng moät xaõ hoäi nhaân ñaïo hôn, baèng caùc kieân trì vaø thaønh taâm theo ñuoåi vieäc ñoái thoaïi giöõa caùc toân giaùo.
Ñoaøn keát vaø hieäp nhaát ñoøi hoûi hy sinh, queân mình, naâng taâm hoàn mình leân ñeå yeâu nhieàu hôn nöõa, thöïc söï tha thöù, bieát ôn vaø quaûng ñaïi. Chuùa Gieâsu ñaõ daïy raèng: "Khi Con Ngöôøi bò treo leân, thì moïi ngöôøi ñöôïc keùo leân cuøng Ngaøi." Côn thöû thaùch cuûa Giaùo Hoäi, xaõ hoäi Vieät Nam hoâm nay ñang baùch haïi taâm hoàn con caùi Vieät Nam ñoù laø haän thuø chia reõ. Chuùng ta laéng nghe söù ñieäp ñoaøn keát hieäp nhaát cuûa Ñöùc Meï La Vang, Meï ñaõ quy tuï moïi ngöôøi löông giaùo veà nôi röøng nuùi aáy, ñeå kieán taïo queâ höông vaø canh taân Giaùo Hoäi. Göông ñoaøn keát cuûa ngöôøi xöa laø taám bia khoâng bao giôø moøn: boâ laõo caùc laøng laân caän daâng hieán ñaát ñai ñeå xaây ñeàn thôø Baø beân Ñaïo.
"Daäp dìu keû tôùi ngöôøi lui,
Trong Nam ngoaøi Baéc moïi ngöôøi giaùo löông."
Baùc aùi, ñoàng phuïc cuûa ngöôøi Kitoâ höõu
- Soáng huynh ñeä raát ñeäp, Chuùa baûo: "Ñaâu coù hai hay ba ngöôøi hieäp nhau vì danh Thaày, coù Thaày ôû ñoù," Chuùa bieát khoù neân Ngaøi ñoøi con soá toái thieåu, Ngaøi khoâng ñoøi hôn "hai hay ba".
- Chuùa chæ baét caùc toâng ñoà mang moät ñoàng phuïc reû tieàn maø khoù kieám: "Ngöôøi ta seõ laáy daáu naøy maø bieát caùc con laø moân ñeä Thaày: caùc con thöông yeâu nhau."
- Ñaâu coù tình yeâu thöông, ôû ñoù coù Thieân Chuùa; ñaâu coù thuø gheùt ôû ñoù coù hoûa nguïc.
- Laáy lyù do giuùp ñôõ, khuyeân baûo anh em, con doø chuyeän beân naøy, ñem noùi beân kia, ñoù laø "baùc aùi tình baùo."
- Con chuû tröông phaûi ñoái thoaïi, nhöng con khoâng chaáp nhaän ai noùi traùi yù con. Ñoù laø "ñoái thoaïi coù chöông trình vaø giôùi haïn" hay noùi ñuùng hôn: hai ngöôøi ñoäc thoaïi.
- Con khoâng thieáu khuyeát ñieåm. Sao con töùc toái vaø taán coâng khuyeát ñieåm cuûa anh em?
- Con phaûi noùi ñöôïc caùch thaønh thöïc raèng: "Toâi khoâng xem ai laø keû nghòch cuûa toâi , keå caû nhöõng ngöôøi caêm thuø toâi nhaát, nhöõng ngöôøi baét bôù toâi, theà khoâng ñoäi trôøi chung vôùi toâi. Toâi luoân xem hoï laø anh em toâi."
- "Nhaø Cha Ta coù nhieàu choã ôû," Lôøi Chuùa raát laø thaám thía! Con haõy ñoái xöû vôùi moïi ngöôøi khaùc nhau, kính troïnng töøng taâm hoàn. Ñöøng xem con ngöôøi nhö moät con soá, moät khoái löôïng, coâng laø ra ñaùp soá!
- Ñöøng ñeâ heøn noùi xaáu ngöôøi vaéng maët. Haõy noùi nhö lôøi con ñöôïc ghi aâm, haønh ñoäng cöû chæ con nhö ñöôïc chuïp hình.
(Ñöôøng Hy Voïng,
trích chöông 31 – Baùc Aùi)

9. Söù ñieäp Tin Möøng
OÂng baø ta ñaõ soáng vaø mang ñöùc tin vaøo trong vaên hoùa Vieät Nam, khaép caùc thoân xoùm heûo laùnh. Chuùng ta haõy tieáp tuïc xaây döïng Vaên hoùa cuûa Söï soáng, Vaên hoùa cuûa Tình thöông, Vaên hoùa cuûa quyeàn Con ngöôøi.
"Xin cho nöôùc trò daân an,
Nôi nôi nghe tieáng Phuùc Aâm giaûng truyeàn."
Meï ñaõ daãn loái nhuõng vò truyeàn giaùo ñeán vôùi cha oâng chuùng ta. Meï ñaõ hieän dieän trong nhöõng lôøi caàu xin cuûa nhöõng thaày giaûng, nhöõng coäng ñoàng Kitoâ höõu Vieät Nam ñaàu tieân, Meï thuùc ñaåy nhieàu thanh nieân, thieáu nöõ qua nhieàu theá heä hieán thaân vì Phuùc Aâm…
Vaøo naêm 1961 Beà treân Giaùo phaän Hueá ñaõ daønh khoaûng ñaát beân traùi ñeàn thôø La Vang ñeå khôûi coâng xaây döïng Trung taâm Truyeàn giaùo Meï La Vang. Vaø chöông trình göûi caùc nöõ tu Vieät Nam truyeàn giaùo qua quoác gia Laøo cuõng ñaõ baét ñaàu thöïc hieän luùc aáy.
"Hoâm nay, chuùng ta phaûi hoaøn thaønh söù meänh ñem Tin Möøng ñeán cho theá giôùi. Chuùng ta haõi cam keát soáng vai troø chöùng taù tình yeâu cuûa Ñöùc Kitoâ, coäng taùc vôùi taát caû anh chò em chuùng ta ñeå bieán ñoåi xaõ hoäi xöùng ñaùng vôùi phaåm giaù con ngöôøi."

Ñôøi soáng traàn gian vôùi ngoïn löûa ñöùc tin
- Xem haønh ñoäng cuûa con, phaûn öùng cuûa con, laø bieát ñöùc tin cuûa con soáng ñoäng hay laø "ñöùc tin nhaõn hieäu".
- Söï cöùu roãi nhaân loaïi khoâng phaûi laø moät "toå chöùc," maø laø moät "maàu nhieäm," maàu nhieäm Chuùa Gieâsu chòu cheát soáng laïi.
- Toâng ñoà laø thaùnh hoùa moâi tröôøng baèng moâi tröôøng:lao ñoäng laø toâng ñoà cuûa lao ñoäng, hoïc sinh laø toâng ñoà cuûa hoïc sinh, boä ñoäi laø toâng ñoà cuûa boä doäi…
- Thôøi ñaïi môùi, nhu caàu môùi, phöông phaùp môùi.
"Thaày ôû vôùi caùc con moïi ngaøy cho ñeán taän theá" vaø Ngaøi ban cho Hoäi Thaùnh leã Hieän Xuoáng môùi.
- Caùc thaùnh khoâng ai gioáng ai, tinh tuù treân trôøi, khoâng coù caùi naøo gioáng caùi naøo. Nhöng caùc Thaùnh ñeàu gioáng nhau moät ñieåm: Caùc ngaøi dieãn taû laïi cuoäc ñôøi Chuùa Gieâsu.
- Laõnh nhaän moät traùch nhieäm toâng ñoà laø saün saøng chaáp nhaän chòu "töû ñaïo" bôûi moïi ngöôøi, ôû moïi nôi, baèng moïi caùch, vôùi taát caû yeâu thöông, vaø beàn chí nhö Pheâroâ vaø Gioan: "Hoï töø hoäi ñöôøng ra veà vui veû vì ñaõ ñöôïc xöùng ñaùng chòu xæ nhuïc vì danh Chuùa."
- Keû thuø khoác haïi nhaát cuûa ñôøi toâng ñoà con khoâng phaûi laø keû ngoaïi thuø: chính baûn thaân con coù theå thaønh teân giaùn ñieäp laøm vieäc cho caû hai beân: Thieân Chuùa vaø ma quyû.
- Thôøi ñaïi giaùo daân – bao laâu chöa ñoäng vieân ñöôïc toaøn löïc Daân Chuùa yù thöùc vaø haønh ñoäng, caùc töøng lôùp xaõ hoäi naøy chöa theå thaám nhuaàn Phuùc Aâm ñöôïc. Bí quyeát coâng cuoäc toâng ñoà trong thôøi ñaïi ta: Toâng ñoà Giaùo daân!
- Khoâng coù linh muïc naøo khoâng xuaát thaân töø chuûng vieän, khoâng coù toâng ñoà giaùo daân naøo khoâng xuaát thaân töø khoùa huaán luyeän, con haõy xaùc tín ñieàu ñoù!
- Ñöôøng loái cuûa toâng ñoà thôøi ñaïi ta:

ÔÛ giöõa traàn gian

Khoâng do traàn gian

Nhöng cho traàn gian

Vôùi phöông tieän cuûa traàn gian

(Ñöôøng Hy Voïng,
trích chöông 13 – Ñöùc Tin)

10. Chöùng nhaân hy voïng
Pheùp laï La Vang, laø caûnh hoang vu, röøng nuùi nay trôû thaønh nhaø tinh thaàn cuûa nhöõng Kitoâ höõu Vieät Nam: chuùng ta quay veà ñeå haâm noùng loøng nhieät thaønh soáng ñaïo ñi ñeán ñeå caàu nguyeän, nhôù ñeán ñeå tin töôûng, hy voïng vaø leân ñöôøng phuïc vuï queâ höông vaø Giaùo hoäi.
Chuùng ta tuyeân xöng vôùi moïi ngöôøi Söù ñieäp Hy voïng cuûa Meï La Vang.
"Haõy tin töôûng vaøo Meï, haõy chòu ñöïng thöû thaùch trong hoan hæ vì Meï ñaõ nhaän lôøi con. Töø nay ai ñeán choán naøy keâu caàu Meï seõ ñöôïc toaïi nguyeän."
Thôøi ñaïi naøy gaëp moät thaùch ñoá lôùn nhaát: Hy voïng. Nhieàu ngöôøi khoâng bieát hy voïng vaøo ñaâu, hoï khoâng bieát sau cuoäc ñôøi naøy hoï seõ theá naøo? Maëc duø höôûng thuï bao laïc thuù, ñaày aép tieàn cuûa, hoï khoâng hy voïng. Soá ngöôøi töï töû ôû caùc nöôùc phaùt trieån raát cao.
Con phaûi traû lôøi ñöôïc cho moïi ngöôøi veà nieàm hy voïng trong con
- Ngöôøi Coâng giaùo laø aùnh saùng giöõa ñen toái, laø muoái soáng giöõa thoái naùt vaø laø hy voïng giöõa moät nhaân loaïi thaát voïng.
- Yeâu Chuùa laø yeâu traàn gian. Meï say Chuùa laø Meï say traàn gian. Hy voïng ôû Chuùa laø hy voïng traàn gian ñöôïc cöùu roãi.
- Treân Thaùnh giaù, Chuùa ngheøo laém! Con chæ xin Chuùa Gieâsu chòu ñoùng ñinh moät ñieàu: yeâu thöông, ñau khoå vaø luoân luoân hy voïng.
- Coù haïng "Coâng giaùo ñôïi chôø", khoanh tay hy voïng nieàm mong ñôïi ñeán.
Coù haïng ngöôøi "coâng giaùo thuï ñoäng", "troán traùnh voâ traùch nhieäm."
Hoï chæ bieát "nhìn leân" ñeå keâu cöùu, maø khoâng bieát "nhìn tôùi" ñeå tieán, "nhìn quanh" ñeå chia seû, gaùnh vaùc.
Nieàm hy voïng ôû giöõa hoï maø hoï khoâng hay!
- Laøm moät cuoäc caùch maïng: ñöøng ñem ñôøi ngöôøi Coâng giaùo xa lìa moâi tröôøng, ñeå quaây quaàn quanh caùc vieäc thieâng lieâng. Ñaåy ngöôøi Coâng giaùo mang nieàm hy voïng cuûa mình xaâm nhaäp moâi tröôøng.
- Chaám naøy noái chaám kia, ngaøn vaïn chaám thaønh moät ñöôøng daøi.
Phuùt naøy noái tieáp phuùt kia, moät trieäu phuùt thaønh moät ñôøi soáng.
Chaám moãi chaám cho ñuùng, ñöôøng seõ ñeïp.
Soáng moãi phuùt cho toát, ñôøi seõ thaùnh.
Ñöôøng hy voïng do moãi chaám hy voïng.
Ñôøi hy voïng do moãi phuùt hy voïng.
(Ñöôøng Hy Voïng,
trích chöông 36 – Hy Voïng)

CAÀU NGUYEÄN CUØNG
ÑÖÙC MEÏ LA VANG
(nhö oâng baø ta ngaøy xöa)
Laïy ôn Ñöùc Meï La Vang
Xin nghe con moïn thôû than maáy lôøi,
Meï laø Meï thaät Chuùa Trôøi
Maø Meï cuõng thaät Meï loaøi ngöôøi ta
Cuùi xin xuoáng phöôùc haø sa
Ñoaùi xem con caùi thieát tha khaån caàu.
Naày con quyø goái cuùi ñaàu
Tröôùc baøn thôø Meï xieát bao öôùc nguyeàn;
Cho con moät daï kính tin
Kính thôø moät Chuùa heát tình thaûo ngay;
Raøy con daâng taám loøng naøy
Moät nieàm meán Meï töø raøy veà sau;
Loøng con raøy chæ öôùc ao
Cheát trong tay Meï phöôùc naøo lôùn hôn.
Laïy xin Ñöùc Meï xuoáng ôn
Giöõ gìn cha meï nhaø con yeân haøn;
Xin cho nöôùc trò daân an
Nôi nôi nghe tieáng Phuùc Aâm giaûng truyeàn;
Nhöõng ngöôøi ngheøo khoå taät nguyeàn
Caàu lieàn ñaëng ñaõ, xin lieàn ñaëng vui.
Daäp dìu keû tôùi ngöôøi lui
Trong Nam ngoaøi Baéc moïi ngöôøi giaùo löông.
Nay con töø bieät thaønh ñöôøng
Thaân tuy caùch ñoù, daï thöôøng meán ñaây.
Choáng naøy, ngaøy naøy, hoäi naøy
Loøng naøy ghi taïc daùm phai ñaù vaøng.
Laïy ôn Ñöùc Meï La Vang
Xin nghe con moïn thôû than maáy lôøi.
A-men